Mercan nedir?

İlkel bir hayvandır. Sıcak denizlerce yaşar. Küçük bir kurtçuk olarak dünyaya gelen mercanlar, suyun akıntısıyla yer değiştirebilir ve etraflarındaki kirpikçikler yardımıyla hareket edebilirler. Bu şekilde hareket eden mercan larvaları bir kayaya tutunarak kalkerli bir iskelet salgılar, sonra tomurcuklanmaya başlayarak başka mercanları meydana getirir.

Bunlar da kalkerli iskeletler salgılarlar böylece milyarlarcası bir arada yaşayan mercanlar artık hareket edemez hale gelirler. Bu durumlarıyla bitkiye benzediklerinden, eskiden mercanlar bitki sanılırdı. Derinliği 70 metreyi geçmeyen sularda yaşarlar ve en çok Hint Okyanusu'nda, Büyük Okyanus'ta ve Kızıldeniz ile Akdeniz'in Cezayir ve batı İtalya kıyılarında bulunurlar.

Görünüşleri çok çeşitlidir. Bazıları çimen, bazıları yelpaze, bazıları ağaç dalı vb. biçimde olur. Hayvanlar aleminde selentereler ‘in bir sınıfını meydana getirirler. Birbirleriyle kaynaşan sayısız mercanların iskeleti zamanla denizin yüzüne kadar yükselerek kıyı ve set resifleri ile atolleri meydana getirir.

Mercanları tanımayan biri, onları gördüğünde ya büyük bir kaya ya da bir su altı bitkisi zanneder. Ancak mercanlar, ne bir kaya parçası ne de bitki olup gerçekte birer hayvandır. Deniz omurgasızlarından Anthozoa sınıfının üyeleridirler. Mercanların her bir bireyine "polip" denir. Milyonlarca polipin bir araya gelmesiyle mercan kolonileri oluşur. Koloniler ağaç, dal, çiçek, beyin, geyik boynuzu, fil kulağı, mantar, tüp, ip, kaya gibi çok çeşitli biçimlerde olabilir.

mercan

Mercanlar genellikle bu biçimlere göre adlandırılır; beyin mercanı, mantar mercanı, kamçı mercanı... Mercanlar genel olarak sert ve yumuşak mercanlar olarak ikiye ayrılır. Sert mercanların yapılarında kalkerli maddeler bulunur ve bir araya gelerek büyük mercan resiflerini oluştururlar. Yumuşak mercanlarda ise kalkerli maddeler bulunmaz. Küçük koloniler oluşturan bu mercanlar sağlamlıklarını dış kısımlarındaki kalsiyum içeren küçük, iğne biçimindeki yapılardan alır.

Mercanların vücut yapıları, görünüşte çok karmaşık olmasına rağmen aslında çok basittir. Silindir biçimindeki vücutlarının uç kısımlarında dokunaçlar bulunur. Vücutlarının alt kısımlarındaysa bulundukları zemine yapışmalarını sağlayan organlar vardır. Ayrıca sinir ve kas sistemleri de hayli basittir. Ağızları, vücutlarının üst kısmındadır ve bir gırtlakla doğrudan mideye bağlanır. Mercanların, omurgasız oldukları için gerçek iskeletleri yoktur. Ancak, salgılarından oluşan sert dış yapılarına iskelet denir. Bu sert yapı kalsiyum, magnezyum, karbonat gibi maddelerin çok miktarda salgılanmasıyla oluşur.

Gözle görebildiğimiz kısımları da bu yapılardır. Poliplerse genellikle çok küçük oldukları için yalnızca mikroskop yardımıyla görülebilir. Mercanlar, birbirinden bağımsız bireylermiş gibi görünseler de tek bir sindirim sistemleri vardır. Bu nedenle kolonilerin tüm bireyleri birbirine bağımlıdır. Dokunaçlarını isteğe bağlı olarak hareket ettirebilirler.

Özellikle avlanacakları zaman sürekli hareketli olurlar. Ayrıca, herhangi bir tehlike anında da dokunaçlarını hızla iskeletin içine çekebilirler. Mercanların güzel görünmesinin nedenlerinden biri de renkleri. Bu renkler vücutlarında bulunan renk hücrelerinden ve beraber yaşadıkları mikroskobik tek hücreli bir deniz yosunu olan Zooxanthellae’dan kaynaklanır. Sarı, kırmızı, yeşil gibi parlak renkler avlarını kendilerine çekebilmelerini kolaylaştırır.

Sözlükte "mercan" ne demek?

1. Bu hayvanın iskeletinden elde edilen, süs eşyaları yapımında kullanılan madde.
2. Bu maddeden.

Cümle içinde kullanımı

Mercandan bir kolye ile mercan küpeler takmıştı.
- N. Cumalı

Mercan kelimesinin ingilizcesi

n. coral
Köken: Arapça

Son eklenenler

ıvs

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç